Güneş kremlerinin sağlığa zararı var mı? 75 kere okundu.

Medyada paylaşılmış ve insanlarda endişe yaratmıştır, peki gerçekliği var mı?
post

Güneş kremleri 1928 lerden beri kullanılmaktadır. Kimyasal filtreli güneş kremleri (avobenzon ve oksibenzon içerenler) insan idrarında tespit edildiği çalışma medyada paylaşılmış ve insanlarda endişe yaratmıştır.

Yapılan araştırmalarda insanlarda zararlarına dair herhangi bir bulgu saptanmamaktadır. Sıçanlarda yapılan araştırmada, sıçanların kilosu başına 1,5gram oksibenzon yutturulduğunda 4 gün sonra sıçan rahimlerinde büyüme görülmüştür. Ama bu deney insanlara genellenemez, çünkü güneş kremleri hem yutulmamaktadır hem de günde 90 gram güneş kremi kullanmak pratikte uygun değildir. Bu miktarda güneş kreminin, benzer sistemik emilime uğraması için 200 yıl gerektiğini saptamışlardır.

Avobenzon içerenler ise deriden sadece %1 emilmektedir. Bu miktarın insan hormonlarını etkilediğine dair bir sonuç bulunmamaktadır.

Çinko oksit ve titanyum dioksit içeren fiziksel(mineral filtreli) kremler güneş ışığını yansıtır ve deriden hiç emilmez.

Sonuç olarak mevcut veriler ışığında güneş kremlerinin insan vücuduna zararlı olduğuna dair herhangi bir veri bulunmamaktadır.

D vitamini düzeyi ise düzenli güneş kremi kullanan ve kullanmayanlar arasında karşılaştırılmış ve fark saptanmamıştır. Bu yayınları yazının sonunda bulabilirsiniz. D vitaminin %30’u gıdalarla alınmaktadır. Güneşten alınan kısmı için UV indeksinin 2 ve altında olduğu akşamüstü ve sabah saatlerinde limitli sürelerle güneşlenilmelidir. Endokrin ve pediatri dernekleri 5 yaşına kadar sürekli ve erişkinlerde de kış aylarında dışarıdan D vitamini takviyesi alınmasını önermektedir.

Güneş ışınlarına uzun süre maruz kalmanın hem kronik kümülatif (yani bronzlaşmak) hem güneş yanığının deri kanseri, cilt yaşlanmasının hızlanması, güneş lekeleri gibi birçok yan etkisi bulunmaktadır. Güneş kremleri tek başına değil ama fiziksel bariyerlerle birlikte (şapka, güneş gözlüğü, şemsiye, gölgede kalmak gibi) kullanmak bu durumlardan korunmak için önemlidir ve şimdiye kadar kanıtlanmış sağlığa zararı bulunmamaktadır.

Okumalar:

Neale, R. E., Khan, S. R., Lucas, R. M., Waterhouse, M., Whiteman, D. C., & Olsen, C. M. (2019). The effect of sunscreen on vitamin D: a review. British Journal of Dermatology181(5), 907-915.

Green, A. C., & Williams, G. M. (2007). Point: sunscreen use is a safe and effective approach to skin cancer prevention. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers16(10), 1921-1922.

Burnett, M. E., & Wang, S. Q. (2011). Current sunscreen controversies: a critical review. Photodermatology, photoimmunology & photomedicine27(2), 58-67.