Güneşin Zararları ve Solaryumun Zararları 340 kere okundu.

Bronzluğun sağladığı güzel görünümü ve yaz güneşinin bıraktığı parlaklığı hepimiz çok severiz. Güneşli havalarda daha keyifli hissederiz. Ayrıca vücut için kalsiyum emilimini sağlayan D vitaminini de güneşten alırız. Ancak maalesef güneşin yaydığı ultraviyole ışınlar cilt hasarlarına, erken yaşlanmaya, kırışıklıklara ve hatta uzun vadede cilt kanserine yol açabilir.
post

Bronzluğun sağladığı güzel görünümü ve yaz güneşinin bıraktığı parlaklığı hepimiz çok severiz. Güneşli havalarda daha keyifli hissederiz. Ayrıca vücut için kalsiyum emilimini sağlayan D vitaminini de güneşten alırız. Ancak maalesef güneşin yaydığı ultraviyole ışınlar cilt hasarlarına, erken yaşlanmaya, kırışıklıklara ve hatta uzun vadede cilt kanserine yol açabilir.
Güneş ışınları melanom dahil deri kanseri gelişimine yol açan en önemli faktörlerden biridir. Güneşin  zararlı etkilerinden UV ışınları sorumludur ve önemli bir kısmı ozon tabakası tarafından tutulmaktadır. Solaryum yapay UV ışığı lambalar kullanılarak bronzlaşma amacı ile kullanılan cihazlardır. Güneşin Zararları ve Solaryumun Zararları konularını inceleyelim.

Güneşin zararlı etkileri nelerdir?

  • Güneş yanığı: Güneşin zararlı etkilerinin en erken göstergesi olan güneş yanığı, derideki hücrelerin hasarlanmasına bağlı gelişir. Güneş yanığının ne kadar sürede meydana geleceği deri tipine göre değişmekle birlikte 4- 24 saat içinde kendini gösterir.
  • Kırışıklıklar ve deri yaşlanması: Güneş ışınları deri yaşlanmasına yol açan çevresel faktörlerin başında gelir. Özellikle erken yaşlarda maruz kalınan güneş hasarı deri yaşlanmasını artırır.
  •  
  • Cilt lekeleri: Güneş cildin renginde açılma, koyulaşma gibi renk değişikliklerine sebep olabileceği gibi ince damarlanmalarda artışa (telenjiektazi) yol açabilir.
  • Çillenme: Özellikle açık renk cilde sahip olan kişilerde, yanaklar, burun, omuzlar gibi güneşe daha sık ve yoğun maruz kalan bölgelerde gelişen açık kahverengi lekelenmelerdir.
  • Aktinik keratoz: Yoğun güneş hasarına maruz kalan kişilerde yüzde, kulaklarda, ellerin dış kısımlarında izlenen kırmızı, üzeri kabuklu olabilen deri değişiklikleridir. Uzun dönem güneş hasarına bağlı ciltte gelişen bu lezyonlar tedavi edilmezse deri kanserine dönüşme riski taşıdıklarından mutlaka dermatolog tarafından değerlendirilmelidir.
  • Aktinik keilit: Aktinik keratozdaki hasarın dudaktaki şekli olarak değerlendirilebilir. Özellikle alt dudakta kuruluk, kabuklanma, çatlama şeklinde bulgu verir. Kansere dönüşüm riski olduğundan mutlaka dermatolog tarafından değerlendirilmelidir.
  • Katarakt: Gözdeki lensin hasarlanmasına bağlı gelişir ve görme problemlerine yol açar.
  • Deri kanserleri: Vücutta iyileşmeyen yaralar, büyüme gösteren, kanama yapan benler şeklinde kendini gösterebilir. Vücutta oluşan şüpheli her lezyon dermatolog tarafından değerlendirilmelidir.

Güneşin zararlı etkilerine kimler daha hasastır?

UV ışınları derinin alt katmanlarına dek inebilir ve hücrelerin DNA’larına zarar verebilir. Cilt rengi genetik olarak kişinin güneş hasarına olan hassasiyetini belirler (Fototip). Güneşin zararlı etkilerine en hassas olan kızıl saçlı veya sarışın olup renkli gözlere sahip kişilerdir (Fototip 1). Bu kişilerin güneşe çıktıktan sonra cildinde güneş yanığı oluşur ve asla bronzlaşmazlar. Deri fototipi arttıkça kişinin güneşe dayanıklılığı artar, en dayanıklı kişiler siyah- kahverengi tene ve koyu renk göze sahip kişilerdir ve asla güneş yanığı yaşamazlar (Fototip 6). Bunun yanında bebekler, çocuklar ve yaşlılar güneşin zararlı etkilerine daha hassastırlar.

Solaryumun zararları var mıdır?

Solaryumda kullanılan yapay lambalar çoğunlukla UVA dalga boyunda ışık saçarlar. Deri bronzlaşması amacı ile sıkça kullanılan bu lambaların son yıllarda deri kanserini ve deri yaşlanmasını arttırdığı ortaya konmuştur ve kullanımları kesinlikle önerilmez.

[caption id="attachment_1627" align="alignnone" width="300"] solaryumun zararları[/caption]

Uyarılara rağmen solaryum yardımıyla bronzlaşmayı seçen kişiler, bazı ilaçlar UV ışınlarına duyarlılığı arttırabileceği için ilaç kullanımlarına dikkat etmeli, seans sırasında gözlerini kapalı tutmalı, koruyucu gözlük kullanmalı ve seans sonrasında güneşe çıkmadan önce 48 saat sıkı bir şekilde güneşten korunmalıdır.

GÜNEŞİN ZARARLARI İÇİN ÖNERİLER

Kendimizi güneşin zararları için nasıl koruyabiliriz?

  • Uygun saatler: Güneş ışınlarının en dik olduğu saatler olan 12:00- 14:00 arası güneşe çıkmaktan kaçınılmalı
  • Güneşten koruyucu kıyafetler: Uzun kolu gömlek, pantolon, geniş kenarlı şapkalar, güneş gözlüğü kullanılmalı
  • Güneş koruyucu kremler: Güneş kremleri güneşin zararları için geniş spektrumlu (UV A ve UV B ye karşı etkili) ve suya dirençli olanlardan seçilmeli, en az 30 SPF olmalı. Kış ayları dahil kullanımı önerilen bu kremler her 3-4 saatte bir tekrar uygulanmalı, terleme veya yüzme sonrası uygulama yinelenmeli.
  • [caption id="attachment_1629" align="alignnone" width="300"] güneşin zararları[/caption]
  • Su kenarı, kar ve kum olan bölgeler: Bu bölgelerde güneş ışınları daha fazla yansıyacağından cildimiz daha fazla ışına maruz kalır ve çok daha kolay etkilenebilir, bu durumda korunma önlemlerine özellikle dikkat edilmelidir.
  • Solaryumdan uzak dur! : Solaryum cihazları yapay UV ışınları kullanan lambalardan oluşur. Son yıllarda deri kanseri riskini arttırdığı kanıtlanmış olup kullanımı kesinlikle önerilmez.