in ,

Kaşıntı (pruritus)

Vücutta kaşıntı; cildin kazınma, sıyrılma, çizilme hissi anlamına gelir. Bizi zararlı dışsal maddelerden veya parazitlerden (örneğin böcek ısırığı gibi) korumak için normal bir vücut tepkisidir. Bununla birlikte, çok çeşitli cilt ve iç hastalıklardan kaynaklanıyor olabilir. Cilt hastalıklarının bulunduğu bölgeye tüm vücutta görülebileceği gibi sadece genital kaşıntı (vajinal kaşıntı)  , makat gibi çeşitli bölgelere spesifik de görülebilir.

6 haftadan uzun süren kaşıntı kronik kaşıntı (kronik pruritus) olarak adlandırılır.

Bulgular

Altta yatan cilt hastalığına özgü değişiklikler ( kırmızılık, kabuklanma, kuruluk, lekeler, soyulma)

Altta yatan iç hastalıklara özgü değişiklikler (halsizlik, yorgunluk, solukluk, aşırı terleme, ateş, sürekli uyuma isteği, cillte morarma, ağızda yara)

Sebepler

Kaşıntı neden olur? Nedenleri nelerdir?

  • Kontakt dermatit.
  • Ürtiker.
  • Uyuz.
  • Bitler.
  • Mantar enfeksiyonları
  • Böcek ısırıkları ve sokmaları.
  • Atopik egzama.
  • Alerji (allerjik) egzema
  • Gül hastalığı (Pityriasis rosea)
  • Sedef hastalığı (Psöriyazis)
  • Dermatit herpetiformis.
  • Liken planus.
  • Liken simplex chronicus.
  • Yaşlılardaki incelmiş deri (Senil atrofi).
  • İsilik.

Kaşıntıya neden olan iç hastalıkları nelerdir?

  • Karaciğer ile ilişkli (Hepatik): kolestaz, özellikleprimer biliyer siroz ve ilaç kaynaklı kolestaz.
  • Gebelik.
  • Hormonal hastalıklar (Endokrin): Şeker (diyabet), hipertiroidizm, hipotiroidizm, hiperparatiroidizm.
  • Böbrek: kronik böbrek hastalığı.
  • Kan hastalıları (hematolojik): polisitemi rubra vera(kırmızı kan hücrelerinin artması), demir eksikliği, miyeloproliferatif bozukluklar (beyaz kan hücrelerinin hastalıkları).
  • Nörolojik: multipl skleroz, nöropati, sinir kökü tahrişi veya sıkıştırma.
  • Kanser (Malignite): Hodgkin lenfoma, lösemi, karsinom (özellikle akciğer, prostat veya mide).
  • İnsan bağışıklık yetmezlik virüsü (HIV) enfeksiyonu.
  • İlaç alerjileri veya yan etkiler (örn., Opioid analjezikler, allopurinol, amiodaron, statinler).
  • Psikolojik: obsesif (takıntılı)durumlar, şizofreni, rtefakt dermatiti (kişinin bizzat kendisi tarafından yapay olarak deride oluşturulan lezyonlar)

Döküntünün eşlik etmediği kaşıntının sebebleri nelerdir?

  • Kaşıntının birçok olası nedeni vardır, ancak bazı insanlar için tam bir neden bulunamamıştır. Kaşıntı bir bölgeye lokalize olabilir veya tüm cildi yaygın tutabilir.
  • Döküntüsüz tüm cildi tutan kaşıntı (özellikle de 65 yaş üstü kişilerde) çoğunlukla kuru ciltten kaynaklanır.
  • Ayrıca ilaçlar veya iç hastalıklardan da kaynaklanabilir.
  • Belli bir nedeni olmayan kaşıntı yaşlı insanlarda daha sık görülür.

Tedavi

Kaşıntı tedavi edilebilir mi? Kaşıntı nasıl geçer?

Kaşıntı bir iç hastalığın belirtisi olduğunda, bunun tedavisi bazen kaşınmanın azalmasını sağlar. Eğer kaşıntının sebebi bir ilaç ise ilacın kesilmesi kaşıntının iyileşmesine neden olabilir. Kuru cildi tedavi etmek kaşınıtı azaltabilir, ancak tedavinin devam etmesi  gereklidir.

Kaşıntının nedenini bulmak için hangi testler yapılabilir?

Bir cilt hastalığından şüpheleniliyorsa, deri biyopsisi gerekli olabilir. Dermatoloğunuz veya doktorunuz altta yatan tıbbi durumları araştırmak üzere kan testleri isteyebilir. Göğüs röntgeni (akciğer filmi) çekilebilir.

Kaşıntı nasıl tedavi edilir?

  • Nemlendiriciler (yumuşatıcılar): Cildinizin dış tabakasının dış dünyadan daha iyi korunması için nemlendiriciler her gün birkaç kez uygulanmalıdır. Cildiniz nekadar sık kurursa, o kadar sık nemlendiriciyi uygulamanız gerekir. İçindeki yağ oranına göre değişen birçok farklı nemlendirici çeşidi vardır ve kullanmayı sevdiğiniz birini seçmeniz önemlidir.                                                                                                                                                                                                          Su bazlı kremler genellikle nemlendirici olarak kullanılır, ancak bazı insanlarda cildi tahriş edebilir ve kaşıntıyı daha da kötüleştirebilir. Bu nedenle sul bazlı kremler kuru cilt problemlerinde etkili nemlendirici değildir. Bununla birlikte, mentol (nane) içeren su bazlı krem,ler kuru cildi olmayan birçok kişide kaşıntı giderici krem olarak yararlıdır.
  • Kaşıntı önleyici kremler: Bazı kremler nemlendirici etkiye ek olarak kaşıntı giderici ajanları (krotamiton veya laurromakrogol içeren kremler gibi) içerirler ve tedavide kullanılabilirler.
  • Topik steroid kremler veya merhemler: Aktif bir inflamatuar cilt durumu olduğund genellikle kızarıklık ve kaşıntıyı giderirler.
  • Antihistaminikler: Antihistaminik tablet veya şurublar, kaşıntının bazı nedenlerini iyileştirmeye yardımcı olabilir. Bazı hastalarda sedatif olmayan antihistaminikler yararlı olabilir.Bununla birlikte kronik kaşıntıda sedatif anthistaminikler ile en iyi sonuç alınır. Ancak bunlar uyku hali ve sersemlik hissi yapabilir (araba kullanmayı veya makina kullanmayı planlıyorsanız sedatif antihistaminikleri kullanmayınız) ve gece yatağa gitmeden önce alınmalıdırlar.
  • Eğer kaşıntı sebebi ile uykunuz bölünüryorsa doktorunuz tarafından reçete edilen bazı antidepresanlar gece alındıklarında aha rahat uyumanızı sağlayabilir.
  • Alışkanlık: Kaşıntı alışkanlık haline gelibelir ve kırılması zor olabilir. Kaşıntının günün en çok hangi saatlerde ve faaliyetlerde meydana geldiğini belirleme, davranışınızı değiştirmenize yardımcı olabilir.
  • Fototerapi: Hastanede verilen ultraviyole ışık tedavisi, kaşıntının azaltılmasına yardımcı olabilir.

Öneriler

Kaşıntı nasıl geçer?

Kaşıntıdan kurtulmak için yapabileceğiniz bazı şeyler, kaşıntıyı azaltmaya veya durdurmaya yardımcı olacaktır.

  • Tırnaklarınızı kısa tutunuz. Mümkün olduğunca cildinizi kaşımamaya, sıyırmamaya ve çizmemeye çalışınız. Kaşındıkça, kaşıntı hissi ve artar ve kısır döngüye girer.
  • Yünlü kıyafetler yerine pamuklu kıyafetler giyiniz.
  • Alışkanlıklarınızı değiştirerek kaşıntıya sebep olan durumlardan kaçının.
  • Cildi çizmek ve sıyırmak yerine sıvazlama ve okşamayı tercih ediniz.
  • Sıcak su, cildinizden doğal yağları kaldırabileceğinden uzun süre banyo yapmamaya özen gösterin.
  • Günde birden fazla olamayacak şekilde ılık su (sıcak su ile değil) ile hızlı duş alınız.
  • Kuru kaşıntılı ciltler için iyi olduklarını iddia etseler de, sabunları veya köpüklü vücut şampuanlarını kullanmaktan kaçının. Bunların çoğunda cildin doğal yağını temizleyen deterjanlar bulunur.
  • Nemlendirici krem emdirilmiş soğuk bir fanila kaşınan cild bölgelerini örtmek kaşıntınızı azaltabilir. Buzdolabında saklanan soğutulmuş yumuşatıcı (nemlendirici) de yardımcı olabilir.
  • Yatak odasını serin tutun ve ağır veya ısı tutan yatak çarşaflarıyla yatmayın.
  • Yumuşatıcılar (nemlendiriciler): Kaşıntılı kişilerin genellikle kuru cildi vardır ve bu nedenle yumuşatıcılar kuru cildi nemlendirmeye yardımcı olabilir. Kaşıntıyı ve soyulmayı azaltır, kabukları alanları yumuşatır ve diğer topikal tedavilerin nüfuz etmesine yardımcı olurlar. Eczacılardan ve süpermarketlerden temin edilebilen çok çeşitli nemlendiriciler bulunmaktadır. Pahalı nemlendiriciler satın almanın genelde avantajı yoktur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Yorumlar

0 yorumlar

Sevil Savaş tarafından yazılmış

Deri Kanseri: Skuamöz Hücreli Karsinom

Deri biyopsisi nedir? Nasıl alınır?