in ,

Uyuz Hastalığı (Skabiyez, Gale)

Uyuz hastalığı, akar denilen parazitler nedeniyle oluşan şiddetli kaşıntılı bir deri hastalığıdır.  Zaman zaman ülkemizde de salgınlar olmaktadır. Kişisel temizliğe bakılmaksızın, bu hastalık her yaşta ve her cinsiyette görülür. Günümüzde, basit bir tedaviyle kolayca tedavi edilebilmektedir.

Uyuz Hastalığı Bulgular

En erken ve en sık belirti özellikle gece görülen kaşıntıdır. Uyuzun erken dönem bulguları kızarıklık, küçük kırmızı şişlikler, çok küçük ısırıklar veya sivilceler olarak kendini gösterir. Daha ilerlemiş durumlarda deride kabuklanma veya pullanmalar oluşur.

Uyuz genellikle, parmak araları, dirsek, bilek, kalça veya bel çizgisi, meme ucu çevresi veya penis gibi kıvrım yerlerinde başlar. Akarlar ise genellikle saat, bilezik veya yüzük takılan bölge ve tırnak altı gibi yerlerde saklanır. Çocuklarda daha yaygın bir kaşıntı gözlenir. Yayılım vücudun geri kalan bölgeleri, avuç içi, ayak tabanı ve saçlı deriyi de içine alabilir. Tüm gece süren kaşıntı nedeniyle çocukta yorgunluk ve huzursuzluk görülebilir.

Doktor muayenesi ile tanı konulur. Dermatologlar, bu akarın deride açtığı tünelleri tespit edebilir ve genellikle sadece deri muayenesi ile uyuz tanısı konulabilir. Eğer dermatolog şüphe duyarsa ağrısız, basit bir testle uyuz tanısı koyabilir. Test, şüphelenilen lezyona mineral yağ damlatılması sonrasında, bistüriyle kazıma işlemini takip eden mikroskopik incelemedir. Tanı, akarın kendisi veya yumurtaların görülmesi ile konulur.

Uyuz Hastalığı Sebepler

Uyuz akarı çıplak gözle görülmez. Küçük, 8 ayaklı, yuvarlak gövdeli bu parazit, derinin üst tabakasında yerleşir ve burada yaşar ve beslenir; derinin bu parazite verdiği reaksiyon sonucu şiddetli kaşıntı oluşur.

Uyuza sebep olan akar, direk temasla kişiler arasında bulaşır. Akar, insan derisi dışında 48-72 saat hayatta kalabilir. Bu nedenle ortak kullanılan çarşaf ve kıyafetlerden de bulaşabilir. Yeni bulaşmış kişide kaşıntı gelişene kadar genellikle 2-8 hafta geçer.

Uyuzun, düşük sosyoekonomik düzey, özen gösterilmeyen çocuk veya pislikle ilgisi yoktur, herkeste görülebilir!!!

Uyuz akarı; etnik köken, cinsiyet, yaş ve sosyoekonomik durum ayırmaksızın herkesi eşit sıklıkta etkiler. Uyuz, özellikle küçük çocuğu olan anneler, çocuklar ve bakımevlerinde kalan yaşlılar gibi, yakın teması olan kişilerde görülür. Aynı evde yaşayan tüm aile bireyleri risk altındadır ve tedavi edilmelidir. Kişinin seksüel partneri risk altındadır ve tedavi edilmelidir.

Birlikte yaşanılan koğuşlar, bakımevleri, huzurevleri, öğrenci yurtlarında salgınlar görülebilir.

AIDS ve kanser hastalarına ve yaşlılara daha kolay bulaşır ve daha şiddetli seyreder.

Uyuz Hastalığı Tedavisi

Uyuz;  %5 permetrin içeren kremler ile kolay ve çabuk tedavi edilir.

Bu krem kuru deriye, boyundan aşağı, avuç içi, ayak tabanları, tırnak dipleri ve parmak aralarını da kapsayacak şekilde tüm vücuda uygulandıktan sonra 8-14 saat kadar beklenip yıkanmalıdır. Bir hafta sonra tedavinin tekrarlanması önerilir.

%5 permetrin içeren krem, hafif yanma ve batma hissi yapabilir. Tüm lezyonlar tedaviyi takip eden 4 hafta içinde tamamen iyileşmelidir. İyileşme gerçekleşmez veya yeni bölgelerde çıkmaya devam ederse mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Sülfür çözeltileri ve dermatologunuzun hazırladığı karışımlar diğer özel tedavi seçenekleridir.

Uyuz tedavisinde en kritik faktör, akardan kurtulmaktır. Bu nedenle, kaşınsın yada kaşınmasın aile içindeki her birey ve seksüel partner aynı zamanda tedavi edilmelidir. Tedavi edilecek grup temas derecesine göre, yakın arkadaşlar ve okul arkadaşlarını da kapsamalıdır. Risk altındaki topluluğun tedavisi olası bir salgını engellemek için önemlidir.

Öneriler

  • Tedavi olmadan, uyuzdan kurtulamazsınız! Mutlaka doktorunuza danışın.
  • Uyuz hastalığı geçeren kişiyle yakın temasta bulunan herkes aynı zamanda tedavi almalıdır.
  • Uyuz ilacını sürmeden önce vücudunuz temiz olmalıdır; kuru deriye yedirilerek sürülmelidir, boyundan, ayak parmaklarına kadar sürülmeyen alan bırakmayın ve mutlaka ilacı 8-14 saat bekletin.
  • Tedavi sonrası tüm çarşaf, havlu ve giysilerinizi mümkün olan en yüksek derecede makinede yıkayın.
  • Yıkayamadığınız çarşaf veya kıyafetleri kuru temizlemeye verebilirsiniz veya 1 hafta plastik torbada ağzı kapalı şekilde bekletebilirsiniz.
  • 1 haftadan uzun süre boyunca vücudunuza temas etmemiş olan eşyaların yıkanmasına gerek yoktur fakat emin değilseniz mutlaka yıkayın.
  • Tedaviye başladığınız gün tüm evi, koltukları ve çantalarınızı süpürün.
  • Ev yapımı ilaçlarla tedaviye kalkışmayın.
  • Çamaşır deterjanı veya sert sabunlar veya çamaşır suyu uygulamayın. Bu gibi uygulamalar sadece durumu ağırlaştırır.
  • Evdeki hayvanınızı tedavi etmenize gerek yoktur. İnsanlarda yaşayabilen uyuz paraziti hayvanlara bulaşamaz.
  • Steroidli kremler kaşıntınızı başta azaltıyormuş gibi hissettirse de uyuz hastalığını arttırabilir, danışmadan hiçbir krem kullanmayın.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Yorumlar

0 yorumlar

Tuğba Falay tarafından yazılmış

Cilt Temizliği ve Günlük Bakım Önerileri

Tırnak Batması Hakkında