in ,

Kontakt Dermatit (Egzama)

Kontakt dermatit (ekzema, egzema, egzama) tahriş edici veya allerjen maddelerle temas sonucu gelişen ciltte kızarıklık, kabuklanma, kaşıntıya yol açan bir cilt hastalığıdır. Başlıca irritan ve allerjik kontakt dermatit olarak iki gruba ayrılır. İrritan kontakt dermatit sıklıkla irritan maddelere (deterjan, çamaşır suyu, sabun, kolonya, temizleyiciler vb…) karşı gelişirken allerjik kontakt dermatit duyarlanmış kişilerde allerjenlere bağlı (metal, parfüm, boyalar vb…) gelişir.

Egzama Bulguları

İrritan kontakt dermatit ne gibi bulgular verir?

İrritan maddeler genellikle ellere temas ettiğinden en sık ellerde görülür ancak irritan maddenin (deterjan, çamaşır suyu, sabun, parfüm, kolonya, temizleyiciler vb…)  temas ettiği herhangi bir yerde oluşabilir. Bulgular sıklıkla temastan hemen sonra ortaya çıkar. Cilt kurur ve çatlar, ağrı ve yanma hissi gelişir, hassaslaşır. Bazen kaşınabilir ve kanayabilir.

Allerjik kontakt dermatit ne gibi bulgular verir?

Allerjen maddeyle temas yerinde daha yoğun izlenen ancak bu bölgenin dışına da yayılabilen, şiddetli kaşıntının ön planda olduğu ciltte kızarıklık ve su toplayan kabarcıklar şeklinde kendini gösterir.  Yanma ve iğnelenme hissi sıklıkla eşlik eder ama kaşıntı kadar baskın değildir.

Kontakt dermatit tanısı nasıl konur?

Doktorunuz öncelikle muayene bulgularınızı değerlendirir, kızarıklığa sebep olabilecek maddeleri ve alışkanlıklarınızı sorgulayabilir. Bu aşamada hastanın doktora vereceği bilgiler çok önemlidir, mesleği, hobileri, kullanmakta olduğu ilaçlar, kozmetikler, kolonya, sabun gibi tahriş edici ürünlerin kullanımı, çeşitli bitkilerin teması ile ilgili bilgileri doktorunuzla paylaşmanız büyük önem taşır.

Yama testi nedir? Nasıl uygulanır?

Doktorunuz allerjiden şüphelenirse yama testi yapmayı önerebilir. Yama testi, deriye temas yoluyla allerjik reaksiyona yol açabilen maddelerin çoğunu tespit edebilen güvenli ve etkili bir testtir. Sırta veya ön kola yama testleri bant yardımıyla yapıştırılır. Hastalardan test sonuçlanana kadar banyo yapmamaları, terlemeye yol açabilecek egzersiz yapmamaları istenir. 48. saatte bantlar açılır ve ilk değerlendirme yapılır, 96. saatte gelişebilecek geç reaksiyonlar açısından ikinci bir değerlendirme yapılır ve test sonuçlanır.

Egzama Sebepleri

İrritan Kontakt Dermatit nedir? Kimlerde gelişir?

Kontakt dermatitin en sık görülen tipidir. Cildin tahrişine bağlı oluşur. Tahriş edici maddenin yeteri kadar uzun cilde teması sonucu herhangi bir kişide gerçekleşebilir.

Bebek bezi dermatiti, asit yanığı, elin suyla sık teması sonucu kuruması ve kızarıklık gelişmesi, dudak yalamaya bağlı ağız çevresinde gelişebilecek kızarıklıklar sık görülen bazı kontakt dermatit örnekleridir. Su, yiyecek, sabun gibi maddelere aşırı maruziyet veya daha pil, ağartıcı gibi daha toksik maddelere kısa süreli maruziyet kontakt dermatite yol açabilir.

Kuaförler, hemşireler, temizlikle uğraşan kişiler kontakt dermatit için riskli meslek gruplarıdır.

Allerjik kontakt dermatit nedir? Kimlerde gelişir?

Cilde temas eden maddeye karşı gelişen allerjik reaksiyondur. Bulgular hemen ortaya çıkmaz, cildin reaksiyon göstermesi için en az birkaç saat geçmesi gereklidir. Eğer allerjen maddeye ilk kez temastan sonra allerjik reaksiyon gelişmişse bulguların ortaya çıkması birkaç haftayı bulur. Allerjen maddeler çok sayıda olmakla birlikte sıklıkla nikel, krom gibi metaller, parfümler, lateks (eldiven) gibi maddelere bağlı gelişir.

Egzama Tedavisi

Kontakt dermatit nasıl tedavi edilir?

  • Etkeni uzaklaştır… Tahrişe veya allerjiye sebep olan maddenin tekrarlayan temaslarının engellenmesi önemlidir. Temas edilen madde bol su ile yıkanarak ciltten uzaklaştırılmalıdır.
  • Nemlendiriciler… Nemlendiriciler cilt bariyerini yeniden yapılandırır ve onarıma yardımcı olur.
  • Kortikosterodiler… Ekzemanın başlıca ilaç tedavisini oluşturmaktadır. Kontakt dermatit tedavisinde topikal formların (krem, pomad) sıklıkla kısa süreli kullanımları önerilir. Şiddetli reaksiyonlarda doktorunuz sistemik kortikosteroid (ağız yoluyla veya intramuskuler) tedavi önerebilir. Bu grup ilaçların doktor kontrolünde kullanılmaları gerekmektedir.
  • Antihistaminikler… Kaşıntıyı azaltır ve allerjik reaksiyonu baskılar.

Egzama İçin Öneriler

Nelere dikkat edilmeli?

  • El yıkama: Ellerinizi ılık su ile yıkayın. Boya ve parfüm içermeyen kalıp sabunlar kullanın. Ellerinizi suda uzun süre tutmayın ve çok sık (10 kereden fazla) yıkamayın. Sıvı sabun ve ıslak mendil kullanmayın.
  • Nemlendirici kullanımı:  Ellerinizi yıkadıktan sonra yumuşak bir havlu ile kurulayın ve hemen sonrasında nemlendirin. Gün içerisinde bolca nemlendirici krem kullanın ve sıkça tekrarlayın. Gece yatmadan önce ellerinize yağlı krem veya pomad sürün. Elleriniz cok kuru ise ve catlaklar oluştuysa kremi sürdükten sonra poşet eldiven giymeniz ellerinizi yumusatacaktir.  Elleriniz çok kuru ise ve çatlaklıklar oluşmuşsa yağlı nemlendiriciler daha uygundur. Gün içerisinde 2-3 kez uygulama yeterlidir. Eğer yağlı merhem yerine krem kullanmayı tercih ederseniz çok daha sık uygulama gerekir.
  • Koruyucu önlemler:
    • Ellerde tahrişe neden olabilecek deterjan ve temizleyici maddelerle temas etmekten kaçının. Kullanmadan önce mutlaka koruyucu eldiven kullanın.
    • Saç şampuanlama sırasında eldiven giyin.
    • Domates, portakal, limon gibi asidik yiyeceklerle ellerin doğrudan teması engelleyin.
    • İş yaparken ve ellerinizi yıkarken yüzüklerin çıkarılması ile yüzüklerin altında kalabilecek tahriş edici maddelerden korunulabilir. Kaşımaktan kaçının. Tırnaklarınızı haftada 1 kere kesin. Eğer kendinizi kaşımaktan alamıyorsanız üzerini yara bandı veya bandaj ile kapatın.
    • Bariyer kremler, ellerinizi tahriş edici maddelere karşı korur. Bu amaçla çeşitli kozmetik ürünler bulunmaktadır.
    • Kaşıntınız arttığında soğuk, ıslak pansuman uygulayabilirsiniz. Elleriniz kabuklandiginda uzerindeki kabuklari kaldırmayın, bolca nemlendirici sürün.
    • İlacınızı ve nemlendircinizi kullanırken önce nemlendirici kremi uygulayın. 10-15 dakika bekledikten sonra ilacınızı sürün.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Yorumlar

0 yorumlar

Tuğba Falay tarafından yazılmış

Deri Yaşlanması: Önlenebilir mi?