in ,

Deri Kanseri: Skuamöz Hücreli Karsinom

Skuamöz Hücreli Karsinom (Squamous cell carcinoma, SCC) insanlarda sık görülen bir deri kanseri türüdür.

  • Yıllar boyunca güneşe maruz kalmış vücut bölgelerinde; en sık baş, boyun ve el sırtı gibi güneş gören yerlerde görülse de ağız içi, dudak ve cinsel bölge de dahil vücudun herhangi bir bölgesinde Skuamöz Hücreli Karsinom (SHK) oluşabilir.

Deri Kanseri Bulguları

SHK’den ne zaman şüphelenmeliyim?

  • Deride dokunmakla sert, pürüzlü hissedilen bir şişlik şeklinde başlayabilir. Bunun büyümesiyle kubbe şeklini alıp kabuklanabilir, kanayabilir.
  • Yavaş büyüyen düz, kırmızı, pullu egzema görünümünde olabilir (buna Bowen hastalığı denir, SHK’nin derine yayılmamış şeklidir ).
  • İyileşmeyen veya iyileşip tekrarlayan yaralar şeklinde karşımıza çıkabilir.
  • Ayrıca, vücudun herhangi bir yerindeki yara izlerinin veya sürekli devam eden cilt yaralarının üzerinde gelişebilir.
  • Nadiren SHK tırnak altında başlar, büyüyüp tırnağı tahrip edebilir.

 

 

SHK genellikle kanser öncülü olan aktinik keratoz denilen bir oluşum olarak başlar. 

Aktinik keratozdan şüphelenilmesi gereken durumlar ise;

  • Küçük, pembe, pürüzlü, kuru, pullanan yama veya deride büyüme;
  • Deride bir yamada kaşıntı veya yanma, hatta sürtününce ağrı, sık sık kuruyan dudaklar ve dudaklarda beyazımsı bir renk olması veya pullu hissedilmesidir.
  • Eğer bazen kanayan, çatlayan siğil benzeri büyümeniz, kanayan ve çatlayan kırmızı yaralarınız, aylardır iyileşmeyen açık yaralarınız, büyüme eğiliminde ortası çökük kenarı yükselmiş yaralarınız varsa mutlaka bir dermatoloğa başvurmalısınız.

Deri kanseri Sebepleri

SHK’nin nedeni nedir?

SHK’lerin çoğu güneş kaynaklı ya da yapay UV ışınlarına uzun süreli maruziyet nedeniyle olur. Bunun dışında; uzun dönem kanser yapan kimyasallara maruziyet (sigara, katran, arsenikli su, böcek ilacı ve bitki ilaçları), ciddi bir yanık, uzun süredir olan yara ve HPV virüsünün bazı tipleri SHK’ye neden olabilir.

SHK kimlerde olur?

Fiziksel özellikler: Soluk veya açık renk deri olanlar; mavi, yeşil, gri göz rengine sahip olanlar; sarışın veya kızıl saçlı olanlar; hemen yanıp bronzlaşamayanlar

Riskli davranış biçimleri ve alışkanlıklar:

  • İşte veya normal gündelik yaşamda, güneş koruyucu kullanmadan veya yeterince kapalı olmayan giysilerle dışarıda fazla vakit geçirme;
  • Bronzlaşma amaçlı yapay UV ışınlarına sık maruz kalma,
  • Kansere yol açan kimyasallara maruz kalma (içilen sudaki arsenik, bazı bitkisel ilaçlar ve böcek ilaçları),
  • Sigara içme,
  • Aşırı ısıya sürekli maruz kalma, elektrikli ısıtıcılara yakın ve uzun süreli temas

Tıbbi hikaye: Aktinik keratoz tanısı olması, deride şiddetli yanık izinin olması, uzun zamandır var olan yara, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaç alıyor olma, HPV infeksiyonu, X-ray ışınlarına uzun süreli aşırı maruziyet, uzun süre PUVA tedavisi almış olma(sedef, egzema gibi hastalıklarda bir tedavi yöntemi), doğuştan olan bazı hastalıklara sahip olma ( Kseroderma pigmentozum, albinizm gibi)

Kesin SHK olduğumu nasıl anlarım?

  • Her tip deri kanserinde olduğu gibi tek tanı yolu deri biyopsisidir.
  • SHK’den şüphelenip dermatoloğa başvurduğunuzda, doktorunuz muayeneden sonra biyopsi alıp almama kararını verir. Biyopsi lokal anestezi ile yapılan kolay bir işlemdir. Bölge lokal anestezi ile uyuşturulduğunda doktorunuz hastalıklı alandan küçük bir miktar deri parçası alır ve mikroskop altında incelenerek tanı konulur.

Deri kanseri tedavisi

Nasıl tedavi olurum?

Tedavi tipi kanserin derinliğine, büyüklüğüne ve yayılıp yayılmamasına bağlıdır. Biyopsi sonrası tanı kesinleştiğinde hangi tedavinin sizin için en uygun olacağına dermatoloğunuz karar verecektir. Erken tanınır ve tedavi edilirse

Tedavi seçenekleri;

  • Eksizyon: Bölge uyuşturularak kalan kanser dokusu bir miktar kanseri çevreleyen normal görünümlü deriyle birlikte kesilip alınır.
  • Mohs cerrahisi: Tedavisi zor olan SHK’lerde en iyi tedavi biçimidir. Ancak Türkiye’de yaygın değildir.
  • Radyoterapi: Cerrahi uygulanamayacak olan hastalar için kullanılır.

SHK erken dönemde tanınırsa şu şekillerde de tedavi olabilir:

  • Küretaj ve elektrodesikasyon: İki basamaktır. Önce tümör kazınarak temizlenir, sonra kalan kanser hücrelerini yok etmek için elektrik kullanılır.
  • Fotodinamik tedavi: Bu tedavide erken dönem deri kanserini uzaklaştırmak için ışık kullanır. Önce deriye bir kimyasal uygulanır. Bu kimyasal deride bir süre kalır ve emilir. Sonrasında kanser hücrelerini öldürmek için deri özel bir ışığa maruz bırakılır. Ülkemizde  yaygın bir uygulama değildir.
  • İlaçlı kremler: 5-florourasil erken evre SHK’nin tedavisinde uygulanabilir.

Tedavi olmazsam ne olur?

  • Skuamöz hücreli kanserler, bazal hücreli kanserlerden daha fazla büyüme, lenf bezlerine yayılma ve metastaz eğilimi gösterir.
  • Ne kadar erken tanı ve tedavi edilirse, tedavi olma ihtimali o kadar artar. Büyümesine izin verildiği zaman bu kanser derine gidebilir, dokuyu, hatta kemiği tutabilir.
  • Bazı olgularda SHK lenf nodlarına (bezelere) ve vücudun diğer bölümlerine yayılabilir (metastaz). Bu durum ciddi sağlık problemlerine neden olur. Bu nedenle erken tanı ve tedavi hayat kurtarıcıdır.

Deri Kanseri İçin Öneriler

Bir kez SHK geçirdiysem sonrasında nasıl davranmalıyım?

  • SHK geçiren herhangi biri diğer deri kanserleri açısından da yüksek riske sahiptir.
  • SHK geçiren hastalar dermatologlar tarafından düzenli takiplerine devam etmelidir.
  • Ayrıca hasta deri kanseri gelişimi açısından kendi kendini muayene etmeyi de öğrenmelidir.
  • Deride büyüyen, kanayan veya herhangi bir şekilde değişen bir oluşum görülürse acilen dermatoloğa başvurulmalıdır.

SHK’den nasıl korunmalıyım?

  • SHK’den korunmak için güneşten ve bronzlaşmaktan korunulmalı.
  • Yaz, kış mutlaka güneş koruyucu ve yine güneş koruması sağlayan dudak merhemi kullanılmalı.
  • Güneş koruyucu; en az 30 SPF koruma faktörlü, geniş spektrumlu (UVA/UVB), suya dayanıklı olmalıdır. Dışarı çıkmadan 15 dakika önce elbiseyle kaplı olmayan vücudunun her bir bölümüne kuru deriye uygulanmalı, 2-3 saatte bir güneş koruyucunu yenilenmeli.
  • Geniş kenarlı şapka kullanılmalı, uzun kollu giysi ve pantolon giyilmeli.
  • Ayrıca göz etrafındaki deriyi korumak için güneş gözlüğü kullanılmalı.
  • Güneşin en güçlü olduğu 10-14 saatleri arasında dışarıya mümkün olduğunca çıkılmamalı.
  • Unutulmaması gereken bir durum da güneşe maruziyetin büyük kısmı çocukluk çağında meydana geldiğinden ilerde skuamöz hücreli karsinom gelişmemesi için çocukları da güneşten korumaktır.
  • Sigara ve alkol kullanımı, dudakta ve ağız içinde skuamöz hücreli kanser gelişimi arttırdığı için alkol ve sigara bırakılmalı veya kullanımı sınırlandırılmalıdır.
  • Ayrıca cinsel bölgede kanser gelişimini engellemek için; HPV enfeksiyonu bulaş riskini azaltmak amacıyla kondom kullanımı önerilir. Cinsel partner sayısı arttıkça HPV bulaş ihtimali artar.

Bunlara dikkat edilirse skuamöz hücreli kanser olma riski en aza indirgenmiş olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Yorumlar

0 yorumlar

Duygu Erdil tarafından yazılmış

Cilt Temizliği ve Günlük Bakım Önerileri

Tırnak Batması Hakkında