in ,

Deri Kanseri: Melanom

Melanom Nedir?

Melanom deri kanserinin en tehlikeli tipidir. Derideki normal melanosit hücrelerinin (deriye rengini veren melanin dediğimiz maddeyi üreten hücrelerdir) kanser hücresine dönüşmesi ve kontrolsüz büyümesi ile oluşur. Melanom derinin herhangi bir yerinde, ağızda, burunda ,genital bölgede veya el ve ayak içlerinde oluşabilir.

Melanom hızla vücudun diğer alanlarına yayılabilir ve yayıldığı zaman ölümcül olabilir. Vücudunuzda diğerlerinden farklı bir ben gördüğünüzde veya yeni bir ben ortaya çıktığında yada mevcut bende kanama, kaşıntı, renginin koyulaşması veya açılması durumunda mutlaka bir dermatoloğa başvurunuz. Çünkü melanomun tedavisinde en önemli basamak erken tanıdır.

Bulgular

Melanom genellikle siyah ya da kahverengi bir bene benzer. Melanom düşündüren bulgular İngilizce kelimelerin baş harflerinden oluşan ABCDE kriterleri ile özetlenmiştir.  Melanomun erken tespit edilmesinde en önemli olan nokta, vakit ayırıp cildinizdeki benleri ABCDE kriterlerine göre incelemenizdir.

A-Asimetri: (ASİMETRİ) Bir yarının diğer yarıdan farklı görünmesi

B-Border: (SINIRLAR)        Düzensiz sınırlı, kenarları belirgin olmayan

C-Color:  (RENK)              Kahverengi ve siyah renk çeşitliliği, bazende kırmızı, beyaz ve mavi renkler

D-Diameter: (ÇAP)         Çapı genellikle 6 mm’den büyük olur (kurşun kalem arkasında silgi boyutu), ancak küçük olan lezyonlarda olabilir

E-Evolutuion: (DEĞİŞİM)              Yakın zamanda çapında artış olması, şekil ve rengin değişmesi

melanom bulguları

Vücudunuzdaki herhangi bir bende ya da lekede ABCDE kriterlerinden herhangi birini saptarsanız vakit kaybetmeden bir dermatoloğa başvurunuz.

Melanomun bulguları ( gördüklerimiz) :

  • Bende büyüme
  • Vücudunuzdaki diğer benlerden farklı ya da anormal görünüm
  • Tuhaf şekilli, düzensiz ya da belirsiz sınırları olan, farklı renkler içeren ben

Melanomun semptomları ( hissettiklerimiz) :

  • Kaşıntı, kanama, ağrı ( ancak erken evrelerde olmayabilir)

Neden oluşur?

Melanomun gelişmesinde ultraviyole radyasyonu (UVR) gibi çevresel faktörlerin (güneş, solaryum, bronzlaştırıcı kabinler) ve ailesel olgularda olduğu gibi genetik faktörlerin her ikisi birlikte rol oynar.

Melanom tanısı nasıl konur? Testi var mı?

Dermatoloğunuz tüm vücudunuzdaki benleri ve lekeleri muayene eder ve şüpheli lezyonlarda dermoskop denilen cihaz ile benlerinizi daha ayrıntılı inceler. Dermatolog melanomdan şüphelenirse beninizin tamamını veya bir parçasını çıkarak mikroskop ile incelenmesi için patolojiye gönderir. Bu işleme biyopsi denir.

Biyopsi hızlı ve güvenilir bir yöntemdir ve biyopsi olmadan melanom tanısı konulamaz. Bir ben çıkartıldığında yayılacağı inanışı yanlıştır.

Biyopsi sonucu, hastanın melanomu olup olmadığı ve eğer varsa evresi hakkında bilgi verir.

Melanom evrelemesi nedir?

Evreleme kanserin derinliği ve diğer organlara yayılma derecesi ile belirlenir. Evreme amacı ile bazı hastalarda lenf bezi biyopsisine, ultrasona, akciğer grafisine, bilgisayarlı tomografi ve MR, PET gibi testlere ihtiyaç olabilir.

melanom evre 3

Melanom Sebepleri

Kimlerde ve neden gelişir?

Herkes melanoma yakalanabilir. Siyahilerde ve esmerlerde de gelişmekle beraber açık tenli kişilerde daha çok görülür.

Bazı insanlarda melanom gelişme riski diğerlerine göre daha yüksektir. Bunlar:

  • Açık renk derili, açık renk gözlü(mavi/yeşil), açık renk saçlı(sarı/kızıl)
  • Güneş ışınlarına hassas deri (çillenmeye yatkınlık, kolay güneş yanığı gelişen, zor bronzlaşan)
  • 50 den fazla sayıda ve çapı 5mm den büyük benleri olan, doğuştan benleri olan, anormal görünüşlü benleri olan
  • Solaryum, bronzlaştırıcı kabinler ve floresan ışığı gibi yapay ışık kaynaklarını kullananlar
  • Çocukluk dönemindeki şiddetli güneş yanığı
  • Aile öyküsü: Aralarında kan bağı bulunan en az iki kişide melanom olması
  • Baskılanmış bağışıklık sistemi
  • Daha öncede başka bir deri kanseri yada melanom geçirilmesi

Neden oluşur?

Melanomun gelişmesinde ultraviyole radyasyonu (UVR) gibi çevresel faktörlerin (güneş, solaryum, bronzlaştırıcı kabinler) ve ailesel olgularda olduğu gibi genetik faktörlerin her ikisi birlikte rol oynar.

Melanom Tedavisi

Nasıl tedavi edilir?

Melanom tedavisi melanomun evresine (deri içindeki derinliğine, vücudun diğer organlarına yayılma derecesine), hastanın yaşına ve diğer sağlık problerine dayanarak planlanır.

  • Cerrahi: Melanom genellikle cerrahi olarak tüm kanser dokusunun çıkarılması ile tedavi edilir.

melanom ameliyat

  • Lenfadenektomi: Cerrahi olarak lenf bezlerinin çıkarılıp, melanomun iç organlara yayılıp yayılmadığının saptanması
  • İmmunoterapi: Hastanın bağışıklık sistemine kanserin ilerlemesini durdurmak için savaşmasında yardımcı olan ilaçların kullanılması
  • Kemoterapi: Kanser hücrelerini öldüren ilaçların kullanılması
  • Radyoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek için radyasyon kullanılması

Tedavi sonrasında takip gerekli mi?

Tedavi sonrasında dermatolog ve onkolog tarafından belirli aralıklarla kontrol edilerek melanomun tekrarlaması veya yeni melanom oluşması açısından takip şarttır.  Her kontrol muayenesinde cildiniz tamamı muayene edilecektir ve lenf bezlerine bakılacaktır. Gerekirse kan testleri ve görüntüleme testleri istenecektir.

Her ay kendi cildinizi, tırnaklar, genital bölge, saçlı deri, el ve ayaklar dahil olmak üzere inceleyiniz ve yeni oluşan bir ben yada ABCDE kriterlerine göre farklı görünen bir ben varsa vakit kaybetmeden dermatoloğa başvurunuz.

Öneriler

Melanomdan korunmak için ne yapmalı?

  • Saat 10:00 ile 15:00 arasında güneş altında durmaktan sakınınız.
  • Solaryum, bronzlaştırıcı kabinler kullanmayınız.
  • Her gün güneş koruyucu krem kullanınız.

güneşlenme

Güneş koruyucu kullanırken nelere dikkat etmeliyim?

  • Bulutlu, yağmurlu ve karlı havalarda da güneş koruyucu krem kullanın
  • En az 30 SPF içerikli güneş koruyucu kullanın
  • Dışarı çıkmadan 20 dk önce kıyafetinizin kapatmadığı yerlere güneş koruyucu krem uygulayın
  • Dışarda uzun süre kalacaksınız 2 saatte bir güneş koruyucu kreminizi tekrarlayın
  • Melanom gözde de gelişebileceği için güneş gözlüğü kullanın

güneş kremi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Yorumlar

0 yorumlar

Duygu Erdil tarafından yazılmış

Deri Yaşlanması: Önlenebilir mi?