in ,

Deri Kanseri: Bazal Hücreli Karsinom

Bazal hücreli karsinom (BHK) en sık görülen deri kanseridir.

  • Genellikle baş, boyun gibi güneş ışığına en fazla maruz kalan bölgelerde oluşsa da nadir olarak vücudun herhangi bir yerinde gelişebilir.

Bazal hücreli karsinom (BHK) Bulguları

  • BHK, deride farklı şekillerde kendini gösterir. Çünkü farklı tipleri vardır.
  • Görünen kan damarlarıyla birlikte kubbe şeklinde pembe, kahverengi veya deri renginde, bazen merkezi çökük olabilen deri büyümesi şeklinde görülebilir. Yavaş büyür, sulanabilir, kabuklanabilir, kolaylıkla kanama eğilimindedir.
  • Daha çok gövdede görülen ve egzema ile karışan parlak pembe veya kırmızı, hafif pullanan yavaş büyüyen yama şeklinde veya mumsu, sert, soluk beyaz-sarı renkte yara izine benzeyen, sınırları ayırt edilemeyen büyüme olarak da karşımıza çıkabilir.
  • Eğer derinizde bu özelliklerden birine sahip olan bir büyüme veya iyileşmeyen bir yara varsa hemen bir dermatoloğa başvurmalısınız.
  • Büyümenin veya yaranın size sıkıntı verip vermemesi, ağrı, kaşıntı yapıp yapmaması önemli değildir. Zaten genellikle sadece deri büyümesi şeklinde, başka hiçbir bulgu vermeden karşımıza çıktığı unutulmamalıdır.

BHK olduğumu nasıl anlarım?

  • Deri kanserinin kesin tanısı derinizden biyopsi alınarak patolojik inceleme ile konulur.
  • BHK’dan şüphelenip dermatoloğa başvurduğunuzda, doktorunuz muayeneden sonra biyopsi alıp almama kararını verir. Biyopsi lokal anestezi ile yapılan kolay bir işlemdir.
  • Bölge lokal anestezi ile uyuşturulduğunda doktorunuz hastalıklı alandan küçük bir miktar deri parçası alır ve bu parça mikroskop altında incelenerek tanı konulur

Bazal hücreli karsinom sebepleri

BHK’un nedeni nedir?

  • Güneş ışını veya bronzlaşmak için kullanılan yapay UV ışınları, BCC nedenlerinden biridir.
  • UV ışınları deriye bir kez geldiğinde deri hücrelerimizi hasarlar. Vücut bu hasarı onarmaya çalışır. Ancak ışınlar deriye gelmeye devam ederse vücut hasarı onarılamaz. Bu durumda deri kanseri gelişir.
  • Deri kanseri çoğunlukla güneş maruziyetinden yıllar sonra gelişir. Özellikle 50’li yaşlardan sonra deri kanseri gelişim riski önemli ölçüde artmaktadır. 

BHK kimlerde görülür?

Herhangi bir kişi bu tip deri kanserine yakalanabilir ama bazı insanlar daha yüksek risk altındadır. Bunlar;

  1. Fiziksel özellikler: Açık renk, çilli derimavi, yeşil gözler; sarışın veya kızıl saçlı; yazın güneşte hemen yanan ve bronzlaşamayanlar
  2. Davranış biçimi: İşte veya normal gündelik yaşamda, güneş koruyucu kullanmayan, her fırsatta güneşlenen ve solaryuma girenler
  3. Tıbbi Öykü: Eğer bir kez BHK geçirilmişse ikincisinin gelişim riski %40 oranında artar. Yakın akrabalarında BHK olması riski arttırır. Bir hastalık için veya organ nakli sonrası bağışıklık sistemini baskılayıcı bir veya daha fazla ilaç alıyor olmak da riski arttırır. Aşırı veya uzun süre X-ışınlarına maruz kalmak da riski arttırır. BHK nevüs sendromu olarak bilinen, çok sayıda deri kanseri gelişimine zemin hazırlayan genetik bir hastalıkta yaşamın erken dönemlerinde çok sayıda BHK gelişebilir.

Bazal Hücreli Karsinom Tedavi

Nasıl tedavi olurum?

BHK’un birkaç şekilde tedavisi mümkündür. Biyopsi sonrası tanı kesinleştiğinde hangi tedavinin sizin için en uygun olacağına dermatoloğunuz karar verecektir. BHK’ların hemen hemen hepsi erken tanı ve tedavi ile tamamen iyileşir.

  1. Eksizyon: Tedavi edilecek bölgenin uyuşturulmasını takiben kalan tümör ve tümörün etrafındaki normal görünümlü derinin bir kısmı ile birlikte kesilip tamamen çıkarılması işlemidir.
  2. Küretaj ve elektrodesikasyon: İki basamaktır. Önce tümör kazınarak temizlenir, sonra kalan kanser hücrelerini yok etmek için elektrik akımı kullanılarak yakılır.
  3. Mohs cerrahisi: Tedavisi zor olan BHK için yüksek iyileşme oranları sağlar. Türkiye’de yaygın olarak yapılmamaktadır.
  4. Kriyocerrahi: Kanser hücrelerinin sıvı nitrojenle dondurularak kanserli hücrelerin ölümünü sağlayan bir yöntemdir.
  5. Radyoterapi: Cerrahi uygulanamayacak ve ileri yaşlarda olan hastalar için kullanılır.
  6. Fotodinamik tedavi: Bu tedavide erken dönem deri kanserini uzaklaştırmak için ışık kullanır. Önce deriye bir kimyasal uygulanır. Bu kimyasal deride bir süre kalır ve emilir. Sonrasında kanser hücrelerini öldürmek için deri özel bir ışığa maruz bırakılır. Ülkemizde  yaygın değildir.
  7. İlaçlı kremler: İmikimod veya 5-florourasil gibi bir ilaç içeren kremler erken BHK’nin tedavisinde kullanılabilir.
  8. Haplar: Çok nadir olsa da diğer vücut bölümlerine yayılan BCC hastalarında, kesip alınamayan veya radyasyon ile tedavi edilemeyen ileri BHK’li hastalarında vismodegib denilen bir ilaç kullanılabilir.

Yavaş büyüdüğüne, iyi gidişli olduğuna göre tedavi olmasam olur mu?

BCC çok yavaş ilerlemesine, nadiren vücudun diğer bölgelerine yayılmasına rağmen; genişleyip derinleşerek deriyi ve kemiği yıkıma uğratabileceği için mutlaka tedavi edilmelidir.

Bazal Hücreli Karsinom için Öneriler

Bir kez BHK geçirdiysem sonrasında nasıl davranmalıyım?

  • BHK’nin tekrar etme olasılığı yüksektir. BHK geçiren kişiler diğer deri kanserleri gelişimi açısından da yüksek risklidir.
  • BHK geçiren hastalar dermatologlar tarafından düzenli takiplerine devam etmelidir. En ölümcül deri kanseri bile erken tespit edilirse çoğunlukla iyileşir.
  • Ayrıca hasta deri kanseri gelişimi açısından kendi kendini muayene etmeyi de öğrenmelidir. Deride büyüyen, kanayan veya herhangi bir şekilde değişen bir oluşum görülürse acilen dermatoloğa başvurulmalıdır.

BHK’den nasıl korunmalıyım?

  • BHK’den korunmak için güneşten ve bronzlaşmaktan korunulmalıdır.
  • Yaz, kış mutlaka güneş koruyucu ve yine güneş koruması sağlayan dudak merhemi kullanılmalı ve güneş koruyucu; en az 30 SPF koruma faktörlü, geniş spektrumlu (UVA/UVB) ve suya dayanıklı olmalıdır. Dışarı çıkmadan 15 dakika önce elbiseyle örtülmeyen vücudunun her tarafına kuru deriye uygulanmalı, 2-3 saatte bir güneş koruyucu krem yenilenmelidir.
  • Geniş kenarlı şapka kulllanılmalı, uzun kollu giysi ve pantolon giyilmeli.
  • Ayrıca göz etrafındaki deriyi korumak için güneş gözlüğü kullanılmalı.
  • Güneşin en güçlü olduğu 10-14 saatleri arasında dışarıya mümkün olduğunca çıkılmamalıdır. Unutulmaması gereken bir durum da güneşe maruziyetin büyük kısmı çocukluk çağında meydana geldiğinden ilerde bazal hücreli karsinom gelişmemesi için çocukları da güneşten korumaktır kesinlikle bir zorunluluktur.

Bunlara dikkat edilirse bazal hücreli karsinom olma riski en aza indirgenmiş olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...

0

Yorumlar

0 yorumlar

Duygu Erdil tarafından yazılmış

Cilt Temizliği ve Günlük Bakım Önerileri

Tırnak Batması Hakkında